Zo was het afscheid van tante Fien in Obbicht. Geen formele plechtigheid met veel protocol, maar een warme en informele bijeenkomst op een plek die eigenlijk nauwelijks mooier gekozen had kunnen worden.
In de Wieerd, nabij het kasteel van Obbicht, kwamen neven en nichten, hun kinderen, partners en kleinkinderen bijeen om tante Fien haar laatste bestemming te geven.
De Wieerd lag er rustig bij. Het water, de bomen en het groen vormden een natuurlijk decor voor een afscheid dat vooral persoonlijk moest zijn. De as van tante Fien werd aan het water uitgestrooid. Geen grote woorden, geen overdaad, maar eenvoudig en waardig. Opgenomen in de natuur, op een plek waar het water blijft bewegen en de seizoenen elkaar blijven afwisselen.
Een mooie bestemming.
Neef Jan hield een korte toespraak. Daarbij kwamen niet alleen herinneringen aan tante Fien voorbij, maar ook de nodige anekdotes en de typische ‘tante Fien-dingetjes’. Juist die kleine verhalen maken iemand zo herkenbaar. De dingen die binnen een familie misschien heel gewoon lijken, maar na verloop van tijd juist de kostbaarste herinneringen worden.
Er werd geluisterd, herinnerd en af en toe gelachen.
En dat mocht ook.
Want een afscheid hoeft niet alleen uit verdriet te bestaan. Het mag ook een weerspiegeling zijn van het leven dat iemand heeft geleid.
Een nalatenschap die nog niet was geregeld
Tante Fien heeft helaas ook iets anders achtergelaten: een nalatenschap die nauwelijks was voorbereid.
Er was niets of in ieder geval onvoldoende geregeld voor wat er na haar overlijden moest gebeuren. Geen duidelijk uitgestippeld spoor dat de nabestaanden eenvoudig konden volgen. En dan begint na het overlijden een tweede, vaak ingewikkelde werkelijkheid.
Waarom heeft tante Fien dat nooit geregeld?
Was het uit onwetendheid? Omdat zij dacht dat het allemaal wel goed zou komen? Omdat zij het voor zich uit schoof? Of vond ze misschien dat er voor later altijd nog tijd genoeg was?
We zullen het waarschijnlijk nooit weten.
Maar één ding is duidelijk: wat iemand bij leven niet regelt, komt uiteindelijk toch op het bordje van anderen terecht.
En dat bordje lag in dit geval voor een belangrijk deel bij neef Jan.
Ook in Spanje moest het nodige worden geregeld. De begrafenisdienst daar, de praktische afhandeling na haar overlijden en vervolgens de verdere afwikkeling van de nalatenschap brachten de nodige werkzaamheden met zich mee. Daarbij kwamen bovendien de verschillen tussen het Spaanse en Nederlandse erfrecht om de hoek kijken.
Dat is geen kwestie van één telefoontje en een formulier invullen.
Het vraagt tijd, uitzoekwerk, overleg en vooral iemand die bereid is zijn nek uit te steken en door te gaan totdat de zaken daadwerkelijk geregeld zijn.
Daarvoor verdient Jan nadrukkelijk een woord van waardering.
Niet alleen voor zijn korte en mooie toespraak tijdens het afscheid, maar vooral voor de moeite die hij zich heeft getroost om na het overlijden van tante Fien de praktische zaken op zich te nemen en te zorgen dat er verder kon worden gegaan.
Van de Wieerd naar de harmoniezaal
Na de uitstrooiing werd gezamenlijk naar de harmoniezaal gelopen. Daar wachtte de Limburgse nazorg: koffie met vlaai.
Want hoe verdrietig een afscheid ook kan zijn, in Limburg weet men gelukkig dat je een mens niet alleen met koffie, maar toch vooral met koffie én vlaai weer enigszins op de been krijgt.
In de harmoniezaal vertelde Jan vervolgens over de praktische en technische zaken die nog geregeld moeten worden. De verschillen tussen het Nederlandse en Spaanse erfrecht kwamen daarbij eveneens aan de orde.
Maar veel belangrijker was wat er ondertussen gebeurde.
De neven en nichten, hun kinderen, partners en kleinkinderen zaten bij elkaar. Sommigen kende ik nog goed, anderen moest ik even in het geheugen terugzoeken. Vooral de kinderen en kleinkinderen van neven en nichten die inmiddels zelf zijn overleden, kon ik niet allemaal onmiddellijk plaatsen.
Maar ook daar bleek de natuur weer een handje te helpen.
Een gezicht, een lach, een bepaalde blik of manier van kijken en ineens zie je het verband. Het DNA van de ouders doet soms uitstekend speurwerk. Een soort familiepuzzel waarbij je de ontbrekende stukjes uiteindelijk toch op hun plaats krijgt.
De sfeer in de harmoniezaal was ontspannen en prettig. Er werd bijgepraat, herinneringen werden opgehaald en er was ruimte voor een lach. Mensen die elkaar misschien lange tijd niet hadden gezien, zaten ineens weer samen aan tafel.
En misschien is dat wel een van de mooiste kanten van een afscheid.
Het brengt mensen bij elkaar die anders misschien niet zo snel meer bij elkaar zouden komen.
Daarom ook een oprecht woord van dank aan iedereen die deze dag mogelijk heeft gemaakt. Aan neef Jan, voor alles wat hij rondom het overlijden en de afwikkeling heeft gedaan en voor de wijze waarop hij tijdens deze bijeenkomst het woord voerde. Maar ook aan degenen die de uitstrooiing van de as in de Wieerd mogelijk hebben gemaakt en aan de mensen die de koffietafel in de harmoniezaal hebben verzorgd.
Dankzij hun inzet werd het afscheid van tante Fien niet alleen waardig, maar ook warm en persoonlijk.
En terwijl ik daar zo om mij heen keek, dacht ik nog één ding.
Tante Fien zou waarschijnlijk even hebben opgekeken bij zo'n grote opkomst.
Al die neven en nichten, kinderen, partners en kleinkinderen bij elkaar.
Misschien had ze er een typische opmerking over gemaakt. Misschien had ze het allemaal wat overdreven gevonden. En misschien had ze vooral gedacht dat iedereen na afloop gewoon gezellig koffie moest drinken.
Dat laatste is in ieder geval gelukt.
Zo kreeg tante Fien in Obbicht een afscheid dat bij haar paste: eenvoudig, persoonlijk, met herinneringen, verhalen en een lach.
Aan het water van de Wieerd vond haar as een mooie bestemming.
En in de harmoniezaal vonden mensen elkaar.
Misschien is dat uiteindelijk de mooiste herinnering die van deze dag overblijft.
Tante Fien liet veel ongeregeld achter. Maar ze liet ook iets anders na: mensen die elkaar op deze dag opnieuw wisten te vinden.Wellicht een laatste plaagstoot uitdelen of ...
Ps. De achterkant van de foto van 7 februari 1962 waarop zij 30 jaar oud werd.
Hartelijke groet aan allemaal, neef Han

