Het auwt schwumbad van Zitterd

Intro 

Ich woonde in de begin jaore 60 in de auw kolonie in het Lummerichterveldj, Tunnelsjtraot nr 16. Mit miene pap, mam en broar Paul. Oma Tummesj woar geschturve en opa zoat allein en koosj dat neit zo good. Mantelzorgdragen deje veer veurdet het woord oetgevunje waas. Dat deeh toen bienoa jekereine.

Mit miene broor leep ig te voot noa de legere schoal in Euverhoave. De Heilig Hartsjoohl. Doa hubbe ze gepebeierd um mig un bietje basiskennis bie te brenge veur later as ig groot zou zeen. Ig ben neet zo groot gewoare mit mien 1.77. Miene broor is eve lank. Allebei kleiner es uzze pap. Maar mien mam waas mer klein. Miene broor Paul en ig zitte der presies midden tuschen-in.

Uzze woonkolonie in het Lummerichterveldj hubbe ze afgebroake noadat ze de vief flats geboewd hubbe in 1967. Jammer maar het is neit angesj. Toen zeen veer verhoes nao Euverhaove.

Ich zal vanaaf noe maar in het Hollesj wieer tiepe!

Het auwt schwumbad van Zitterd

In die oude vergane tijden was er voor de kinderen nergens veel te beleven. Plezier maakte je zelf. Maar wel meen ik me te herinneren dat er altijd lange zomers waren met lekker warm weer en zonneschijn. In de vakantie ging je vooral naar buiten om te spelen. Buitenlandvakanties? wat was dat! Spelen, vliegeren en voetballen op het voetbalveld van de Kraaien in Limbrichterveld. Als het te warm was dan ging je met mam naar Susteren naar de Bagger om te zwemmen. Of je ging naar het zwembad in Zitterd bij het stadspark.

Voor 10 gulden of zoiets kochten je ouders een zwembad abonnement en daarmee was je de hele zomer onder de pannen en hadden menige ouders hun welverdiende rust. De jeugd van Sittard fietste of liep naar het oude zwembad en zwom, zonnebaadde op het ligwei of wat dan ook binnen de afgerasterde hekwerken van dit mooie pittoreske zwemcomplex met veel groen en hoge bomen. Zonnige dagen duurden in mijn beleving als kind weken zo niet maandenlang.

In mijn jeugd heb ik er nooit politie gezien of ben ik getuige geweest van grove wanordelijkheden. Er zal best ruzie geweest zijn tussen pubers, dat is nu eenmaal zo, maar geen heftige zaken. Of ik kan het mij niet meer herinneren. Soms zag je een vlegel of batje die heimelijk over het hekwerk klom om gratis binnen te komen.

Wij reden met de fiets via de Agricolastraat langs de keutelbeek rechtsaf het park in, vlak langs de oude melkfabriek en de tennisbanen van SLTC. Dan het bruggetje over. De fiets werd geplaatst in de grote altijd propvolle fietsenstalling. Dan kreeg jij voor je fiets een papieren kaartje als bewijs van stalling en liep je naar de hoofdingang van het schwumbad. Meestal was het weer aangenaam en prachtig. Soms een onweersbui of regen maar nooit voor lang. Er zal best wel eens een fiets gestolen zijn maar niet in de getalen van tegenwoordig.

Aan de buitenkant van het zwembad hoorde je al andere kinderen in het water springen, zwemmen en lachen. De blauwe gloed en de aparte geur van chloorwater veroorzaakten een magische aantrekkingskracht. Naar binnen liep je langs stalen staketsels die de route stringent bepaalde tot aan de kassa uit waar je het abonnement naar voren toverde en naar binnen mocht. De kassajuffrouw controleerde het abonnement en het koppie erop en de warme blauwe feeërieke gloed trok je snel naar binnen voor een mooie dag waterpret.

Snel omkleden in de stenen omkleed hokjes en dan begon de dag-lange pret. Een handdoek werd uitgerold en dan had je voor de hele dag je plek als een Duitser ingenomen. In die jarenlange verblijven is niets of niet veel gestolen of bemerkt terwijl  iedereen in of nabij het water was en de spullen onbeheerd achterbleven. Niemand had veel bij zich dus viel er niet veel te stelen!

Je mocht met zwemvliezen en zwemdiploma in het diepe.  Het pootjebadenbadje en jeugdzonderdiplomabad waren met stalen spijlenwerk afgezonderd van het diepe zwemwater. Later werd er nog een instructiebad aangelegd.

Ik weet nog dat ik als kind onderdoor dit tralieraster zwom bij de tussenruimte tussen de vloer en het stalen straliewerk. Ik was niet de enige. Levensgevaarlijk en zeer afkeurenswaardig. De badmeesters stonden de hele dag naar de mierenboel te kijken vooral bij het diepe zwemwater en de duikplanken.

In die tijden was je heel trots als je het proefzwemmen gehaald had of zelfs een zwemdiploma. Want dan mocht je in het diepe en van de zwemplanken springen of duiken. Als bewijs daarvan naaide je moeder een rechthoekje met proefzwemmen of diploma-a of zo op je badbroek.

Als je honger kreeg dan at je een meegebrachte boterham of kocht je een kleinigheid voor een stuiver, een dubbeltje of een kwartje bij de houten kiosk snoepwinkel op het zwembadterrein. Na een lange zwembaddag ging je huiswaarts met rode ogen van de chloor en kon je niet meer diep inademen. Dat deed namelijk pijn aan je longen. Thuis hadden de ouders geen kind meer aan je en ging je vroeg naar bed om te slapen. Dag in dag uit hetzelfde plezante riedeltje. Vooral de jeugdige onbezorgdheid en soms onbezonnenheid.

In deze vergane tijden was geluk of saaiheid nog heel gewoon. Toen hadden de meeste mensen niets en waren tevreden met alles op hun weg. Tegenwoordig is het omgekeerd en hebben wij alles en zijn met niets meer tevreden. Plezier tegenwoordig van 10 euro duurt ongeveer 5 minuten!

Afgelopen zondag herinnerde ik mij bovenstaande nostalgie weer toen ik samen met mijn vrouw uitkeek op de vergane glorie van het auwt schwumbad en het park van Zitterd.

De gebouwen en baden zijn weggehaald op het gebouw van de ingang, na.

Ik ruik alweer chloor en zie het blauwe water schitteren in een groene oase van gras, struiken en bomen,

Feiten Stadspark Sittard (bron, de bronnen van: Wikipedia)

Langgerekt stadspark in Sittard met een oppervlakte van circa 18 hectare en ligt in de woonbuurt Park Leyenbroek. De aanleg vond plaats tussen 1921 en 1933, naar een ontwerp van de tuinarchitect Dirk Tersteeg als werkverschaffingsproject. Het park is in 2000 verklaard tot rijksmonument.

In het verleden bestond het gebied waarin het stadspark ligt uit moeras, dat later geleidelijk door boeren uit de nabijgelegen kernen Leyenbroek en Ophoven werd ontgonnen. Het gebied werd toen aangeduid als de beemden. Vanwege de drassige ondergrond was bouwen in dit gebied lastig en daardoor bleef het onbebouwd. Door de komst van de Staatsmijnen in Limburg groeide Sittard in de jaren 20 van de 20e eeuw sterk uit van kleine vestingstad tot regionale centrumstad.

In 1921 startte onder leiding van de architect Dirk Tersteeg de eerste fase van de aanleg met het graven van een roeivijver in het zuidelijk deel van het park. Ook het wandelpad en de slingervijver werden aangelegd. In 1924-1925 werd ook het noordelijk deel van het park aangelegd. Tersteeg paste in 1932 de aanleg van een openluchtzwembad in zijn plannen in, dat in 1933 formeel werd geopend.

De roeivijver doet in de winter tevens dienst als schaatsbaan. 

Het stadspark is meerdere malen vernieuwd en heringericht, voor het eerst in de jaren 50. Het zwembad, dat tot 1985 in gebruik is geweest, werd tussen 1994 en 1995 gesloopt waarbij enkel de voorgevel bewaard is gebleven. Het voormalige zwembadterrein ging vanaf dat moment dienstdoen als evenemententerrein. In 2014 is begonnen met een totale renovatie van het stadspark.

Het park is aangelegd in een gemengde stijl met kenmerken van zowel de Engelse landschapsstijl als de Franse formele stijl. Het park bestaat uit twee vijvers en meerdere ligweides omgeven door bomen, heesters en bloembedden. Door het park lopen tal van wandelpaden waarlangs op verschillende plaatsen zitbanken en speeltoestellen zijn voorzien. Van zuid naar noord wordt het park doorkruist door de Molenbeek, een in de 14e eeuw gegraven zijtak van de Geleenbeek. De beek is hier rechtgetrokken en genormaliseerd met stenen keermuren aan weerszijden en diverse bruggetjes.

Hierdoor vormt deze beek een integraal onderdeel van het park. De Geleenbeek, die vanaf hier de Keutelbeek wordt genoemd, vormt de westelijke begrenzing van het park. Op deze beek ligt een uit de 1779 stammende stuw genaamd de Stenen Sluis. Aan de rand van het park bevindt zich ook een watermolen, de Ophovenermolen.

Tussen de oude binnenstad van Sittard en het stadspark bevindt zich de villawijk Park Leyenbroek, die gelijktijdig met het stadspark is aangelegd. Deze woonbuurt ligt architectonisch gezien in het verlengde van het stadspark en wordt gekenmerkt door hoge bomenrijen en brede groenstroken tussen straten en tuinen.

de plek van het auwt schwumbad van Zitterd tegenwoordig